Mijn kind moet een mbo opleiding kiezen

Een vervolgopleiding kiezen kan knap lastig zijn. Sommige jongeren weten al van kinds af aan dat ze later kapper, kok of politieagent willen worden. Maar veel scholieren twijfelen nog aan hun toekomstplannen. Is je kind bijna klaar met het vmbo of de havo en op zoek naar een geschikte mbo-opleiding? Dan kan hij of zij wel wat hulp gebruiken.

Wat is een mbo-opleiding?

Een mbo-opleiding is een echte beroepsopleiding. Het kan op allerlei gebieden zijn, zoals techniek, zorg, economie, bosbouw, voeding, scheepvaart en design. Op school krijgen studenten les in de theorie die nodig is voor hun toekomstige beroep. De vaardigheden leren ze in de praktijk. Om een mbo-opleiding te kunnen doen, is een havo- of vmbo-diploma nodig. De meeste mbo-studenten volgen hun opleiding aan een roc (regionaal opleidingscentrum). Maar er zijn ook beroepscolleges voor mbo-opleidingen op een bepaald vakgebied.

Mbo-niveaus, bol en bbl

Behalve de richting van de mbo-opleiding, moet je kind ook een niveau kiezen. Er zijn vier niveaus binnen het mbo. Een mbo-opleiding op niveau 1 (entreeopleiding) leidt op tot assistent-beroepen, Dit niveau is bedoeld voor jongeren zonder diploma van een middelbare school of met een diploma van het praktijkonderwijs. Mbo-niveau 2 (basisberoepsopleiding) sluit aan op vmbo-basisberoeps en leidt op tot beroepen als dakdekker, kapper en chauffeur. Doet je kind nu vmbo-kader, -gemengde leerweg of -theoretische leerweg? Dan is een mbo-opleiding op niveau 3 of 4 een goede keuze. Maar kijk hierbij naar je kind. Ook als hij of zij de gevraagde vmbo-opleiding heeft, kan een bepaald mbo-niveau toch te uitdagend zijn. Opleidingen op niveau 3 of 4 zijn moeilijker, theoretischer en duren langer. Na een mbo-opleiding op niveau 3 (vakopleiding) kan je kind aan de slag als medewerker in de gekozen richting, zoals de zorg, beveiliging of kinderopvang. Niveau 4 in het mbo (middenkaderopleiding) leidt op tot middenkaderfuncties waarbij je zelfstandig moet kunnen werken. Denk hierbij aan functies als administratief medewerker, software developer of verpleegkundige. Bij veel mbo-opleidingen kan je kiezen voor de beroepsopleidende leerweg (bol) of de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). Bij de bol-variant gaan studenten (bijna) de hele week naar school en lopen af en toe stage. Zit je kind niet zo graag in de klas en gaat hij of zij liever aan het werk? Dan is de bbl-variant ideaal: een dag per week naar school, de andere dagen werken in een bedrijf of instelling.

Welke mbo-opleiding past bij je kind?

Ga eens om tafel zitten met je kind en bespreek zijn of haar talenten, karaktereigenschappen en toekomstplannen. Voor welke beroepen, activiteiten of sectoren loopt je kind warm? Wat lijkt hem of haar juist helemaal niets? Neem hier de tijd voor en stel vragen. Ook is het een goed idee om samen met je kind een online beroepentest te doen. Verder kan de decaan of de mentor van de middelbare school advies geven over voor jouw kind geschikte mbo-opleidingen en beroepen.

Voorlichtingsdagen en beroepenbeurzen bezoeken

Mbo-scholen organiseren regelmatig open dagen en informatiemarkten. Kennismaken met de school, informatie verzamelen over verschillende mbo-opleidingen, vragen stellen aan docenten: het kan dan allemaal. Ook meedoen met een proefles of meeloopdag is vaak mogelijk. Kinderen krijgen dan een beter beeld van de opleiding en het toekomstige beroep. Voor ouders en verzorgers organiseren veel mbo-scholen speciale voorlichtingsavonden.

Kwaliteit van mbo opleiding en school

Mbo-scholen in Nederland moeten aan veel eisen voldoen, dus slechte scholen of mbo-opleidingen zijn er niet. Toch is er verschil in onderwijskwaliteit. Als je je kind helpt bij het kiezen van een mbo-opleiding, check dan altijd de kwaliteit van de studie zelf en van de school. Een fijne sfeer op school en onder studenten is heel belangrijk, maar de onderwijskwaliteit ook.

Heeft je kind begeleiding nodig op het mbo?

Sommige kinderen werken heel zelfstandig op school, maar andere kunnen wel wat meer begeleiding gebruiken. Bij het kiezen van een mbo-opleiding en school is het belangrijk om rekening te houden met het karakter van je kind. Hoeveel begeleiding er is voor studenten, verschilt per mbo-school. Is je kind zelfstandig, dan zit hij of zij vast niet te wachten op veel 'bemoeienis' van de school. Maar als hij of zij veel begeleiding nodig heeft maar dat niet krijgt, bestaat het gevaar van tussen wal en schip vallen. Met demotivatie of uitval als gevolg. Op de website van scholen vind je vaak informatie over hoe het begeleiden van studenten is geregeld. Of stel vragen tijdens de open dag of voorlichtingsavond.

Kun je switchen van mbo-opleiding?

Is je kind naar voorlichtingsdagen geweest, maar vindt hij of zij het nog steeds lastig om een mbo-opleiding te kiezen? Of zijn er nog twijfels over de richting? Dan is het goed om te weten dat sommige mbo-opleidingen starten met een algemeen basisjaar. Studenten hoeven pas na dat eerste jaar een keuze te maken voor een bepaalde richting. Of misschien is je kind bang dat de opleiding tegenvalt. Als dat gebeurt, is dat niet erg. Want overstappen naar een andere mbo-studie is altijd mogelijk. Wil je helemaal stoppen met je mbo opleiding, bekijk dan welke gevolgen dat heeft.

Heb je een vraag voor jouw kind?

Ben je een ouder van een mbo'er of gaat jouw kind binnenkort naar het mbo? Dan kun je voor vragen terecht bij Ouders & Onderwijs. Zij zetten zich in voor beste onderwijs voor onze kinderen en helpen ouders door ze te informeren en adviseren over alles wat met onderwijs te maken heeft. Telefonisch zijn ze bereikbaar op 088-6050101 van maandag t/m vrijdag en per mail via vraag@oudersenonderwijs.nl.

Dit artikel is gewijzigd op 15 oktober 2026.

Terug naar de homepage