Studeren met een handicap

Heb je een fysieke of sociale beperking? Of heb je last van een psychische aandoening of chronische ziekte? Dan kan het volgen van een mbo-opleiding voor jou lastiger zijn. Waar let je op bij het kiezen van een mbo-studie? En waar heb je recht op?

Kan ik op het mbo studeren met een beperking?

Mbo-studenten met een handicap kunnen tegen verschillende problemen aanlopen. Misschien heb jij last van concentratieproblemen of is het door je ziekte of aandoening moeilijk om bij elke les aanwezig te zijn. Of je bent regelmatig te moe om te studeren of hebt moeite met plannen. Mbo-studenten met een fysieke beperking hebben soms aangepast vervoer nodig. Of ze kunnen niet naar een leslokaal toe, omdat de lift op school kapot is. Deze problemen zijn niet alleen heel vervelend voor studenten zelf, maar kunnen ook zorgen voor bijvoorbeeld studievertraging. Verder is het vinden van een stage lastiger wanneer je een beperking hebt.

Afspraken met de mbo-school

Binnen het mbo is geen speciaal onderwijs, maar de school moet wel rekening houden met je beperking. Als je je inschrijft voor een mbo-opleiding, geef je aan dat je een beperking hebt. Daarna kijk je samen met de school wat je nodig hebt op het gebied van begeleiding, aanpassingen en/of voorzieningen. Daarover maak je afspraken. Deze afspraken zet de school in de onderwijsovereenkomst. In de praktijk blijkt dat mbo-scholen zich niet altijd houden aan deze afspraken. Dus praat ook tijdens je opleiding met je begeleider over je beperking en de ondersteuning die je nodig hebt. Ook als er iets verandert. Want misschien heb je na twee jaar andere begeleiding of aanpassingen nodig om je mbo-opleiding te kunnen volgen.

Mbo, een beperking en de WGB

In de WGB (Wet gelijke behandeling op grond van handicap of beperking) staat dat je recht hebt op noodzakelijke voorzieningen als je een beperking hebt. Studenten hebben daardoor recht op de begeleiding en aanpassingen die ze nodig hebben tijdens hun opleiding. Een school mag weigeren een bepaalde aanpassing te doen of een voorziening te installeren, maar alleen als deze zorgt voor een 'onevenredige belasting'.

Steunpunt

De mogelijkheden voor extra begeleiding, aanpassingen enzovoort verschillen per mbo-school. De ene school is daar verder mee dan de andere. Als je op zoek bent naar een mbo-opleiding, is het dus goed om daar op te letten. Meestal doe je een mbo-opleiding aan een ROC, een regionaal opleidingen centrum. Veel ROC's hebben een Steunpunt Opleiding en Handicap. Zo'n steunpunt is handig als je hulp nodig hebt bij het kiezen van een geschikte mbo-opleiding, maar ook als je al begonnen bent.

De mogelijkheden op een mbo-school

Afhankelijk van je beperking zijn er verschillende manieren om studeren gemakkelijker te maken. Heb je moeite om je te concentreren of ben je vaak moe? Vraag dan bijvoorbeeld om een aangepaste studieplanning of om lessen online te mogen volgen. Of misschien is een vrijstelling voor verplichte lessen of een alternatieve opdracht maken een betere oplossing voor jou. Mogelijk heb je net als veel studenten met een beperking of chronische aandoening meer moeite met toetsen en examens. Je krijgt dan bijvoorbeeld extra tijd, je mag de toets alleen maken in een stille ruimte of je mag speciale software gebruiken. Ook zijn er veel aanpassingen en voorzieningen mogelijk als je een fysieke beperking hebt. Is er bijvoorbeeld geen lift op je school? Dan is het installeren van een traplift een mogelijke oplossing. Lastige drempels kan de school laten weghalen. Of als er geen invalidentoilet is, kan de school een mobiel toilet plaatsen zolang jij er studeert.

Mbo-stage met een beperking

Studeren gaat bij de meeste mbo-studenten met een beperking wel goed, maar stage lopen is een ander verhaal. Veel leerwerkbedrijven weten te weinig over beperkingen en mogelijke oplossingen. Of ze zien allerlei nadelen. Ook hebben veel bedrijven niet de tijd of kennis om mbo-studenten met een beperking goed te begeleiden. Dit betekent dat het lastiger is om een geschikte stage te vinden. Bespreek dit daarom met je school ruim voordat je stage moet lopen.

Studiefinanciering en een beperking

Mbo-studenten hebben recht op een basisbeurs. Loop je vertraging op door je beperking of ziekte? Dan krijg je de basisbeurs een jaar langer, net als de ov-studentenkaart en de aanvullende studiebeurs. Leen je ook geld voor je studie bij DUO? Dan hoef je die lening misschien niet helemaal terug te betalen. Maar dan moet je wel binnen tien jaar (bijna) je diploma op zak hebben. Lukt het door je beperking niet om binnen die tien jaar je diploma te halen? Dan kan de overheid je diplomatermijn verlengen. Of de prestatiebeurs toch omzetten in een gift. De mogelijkheden en voorwaarden vind je op de website van DUO.

Geld voor hulpmiddelen

Heb je hulpmiddelen nodig om je mbo-opleiding goed te kunnen doen, zoals een gebarentaaltolk, een op maat gemaakte bureaustoel of een aangepaste fiets? Die krijg je vergoed op basis van de Wet overige OCW-subsidies (WOOS). En vraag bij je gemeente naar de participatiewet. Onder deze wet valt een studieregeling, omdat het voor mbo-studenten met een beperking lastig is om een bijbaantje te hebben naast hun opleiding.

Dit artikel is gewijzigd op 15 oktober 2026.

Terug naar de homepage